DẠY CON MÊ ĐỌC SÁCH

Mỗi một đứa trẻ có sự phát triển về nhận thức, tư duy, tình cảm khác nhau nên quả là khó đặt ra ranh giới cụ thể cho Sách đối với từng lứa tuổi. Ở đây, chúng tôi nói đến những điểm chung nhất của các bé mà bố mẹ cần chú ý khi hướng dẫn bé đi vào thế giới tuyệt diệu của Văn học.

Từ 2 đến 2 tuổi rưỡi trở lên là lúc bạn bắt đầu chọn lựa sách đọc thật sự cho bé. Làm cho bé một kệ sách hoặc tủ sách để bé biết đọc xong nên để sách ở đâu. Có thể gọi đó là “nhà của các bạn sách”.



Tuổi nhà trẻ, mẫu giáo

Sách gì? Các em nên đọc sách chữ to, hình ảnh tương đối to. Tuy bé chưa đọc được, bé vẫn nhìn vào những con chữ. Font chữ nhỏ quá rất hại mắt của trẻ. Tuổi này, bạn hãy lựa sách có cốt truyện nhưng không quá dài, làm sao phù hợp với nhận thức của trẻ. Tốt nhất là những truyện hoặc thơ ngụ ngôn về loài vật, những mẩu chuyện có cốt truyện rõ ràng nhưng đơn giản kể về con mèo, con chuột, cái xẻng, cái chổi… tất cả những gì gần gũi chung quanh bé vì bé vẫn còn đang ở tuổi tìm hiểu thế giới xung quanh mà. Với lứa tuổi này, những bài thơ ngắn của Phạm Hổ, Võ Quảng, Phan Thị Vàng Anh… chắc chắn sẽ làm bé thích mê. Nhưng một điều lưu ý bố mẹ là nên chọn cho bé những cuốn có hình vẽ đẹp và dễ nhìn, không rối mắt vì quá nhiều chi tiết, không đơn giản vài ba nét chấm phá mà thật rõ ràng, con mèo ra con mèo, con chuột ra con chuột… chứ đừng như trường hợp của bạn tôi, mua cho con cuốn “Cô bé quàng khăn đỏ” của một nhà xuất bản nọ, xem xong cháu hỏi mẹ: “Mẹ ơi, đây là con chuột chứ không phải con chó sói đâu mẹ ạ, chú họa sĩ vẽ nhầm!!!!” . Ngoài ra bạn nên tìm mua những cuốn sách giáo dục, vừa học vừa chơi, những cuốn sách rèn luyện sự tập trung và trí tưởng tượng thông qua những bài tập bằng hình ảnh. Về những cuốn sách như thế chúng tôi xin đề cập kỹ càng hơn ở một bài viết khác.

Thời điểm đọc sách. Bạn có thể cùng đọc với bé bất kỳ lúc nào bé thích. Song nếu tạo được thói quen đọc sách cho bé nghe trước khi đi ngủ thì rất hay vì bé sẽ chờ đợi thời điểm ấy như chờ đợi một niềm vui ngày nào cũng có. Sau mỗi câu chuyện nhẹ nhàng, bé có thể ngủ được dễ dàng hơn. Nhẹ nhàng – nghĩa là không có gì đáng sợ! Bạn hãy tránh đọc về mụ phù thủy hay con chó sói… cho bé nghe vào buổi tối.



Cách đọc sách:

- Cách 1: Cùng “xem” sách với bé bằng những câu hỏi. Khi còn bé, trẻ đọc sách thường chú ý đến các chi tiết hình vẽ mà không để ý cốt truyện. Bé có thể nhìn ra hình con chim bay trên trời mà họa sĩ chỉ vẽ sơ qua điểm thêm vào cốt truyện cho vui thôi. Tất cả đều làm bé quan tâm. Nên chăng bạn hãy hỏi bé về những chi tiết ấy: Con chim bay đi đâu thế nhỉ? Con chim có kịp bay về tổ với mẹ chim không? Ôi, cái cây này to quá, không hiểu bạn nào trồng nó thế hả con? A, mẹ Gấu à? Thế ai tưới cái cây mà nó mọc nhanh thế?….

- Cách 2: Kể chuyện bằng hình ảnh. Dù cốt truyện in ra thế nào, bạn cũng có thể kể một câu chuyện mới do bạn nghĩ ra làm bé thích thú. Chỉ cần một chút tưởng tượng. Bé ngay lập tức sẽ bắt mạch tưởng tượng cùng bạn để làm nên một câu chuyện rất hay đấy. Hãy lái câu chuyện vào một quỹ đạo quen thuộc của bé như có đả động đến bé, đến các anh chị họ, đến các bạn ở nhà trẻ v. v.. (bạn Dế, chị Bống, em Tìn...)

- Cách 3: Đọc nguyên văn truyện in trong sách. Cố gắng đọc diễn cảm như kể chuyện cho bé, thay đổi giọng điệu, tiết tấu của lời thoại. Có thể đọc đi đọc lại một câu chuyện trong khoảng 2 tuần nếu thấy bé vẫn hào hứng nghe. Sau đó có những câu bạn đọc nửa chừng, kéo dài giọng để bé tự thêm các từ kết thúc.

- Cách 4: Kể lại câu chuyện trong sách cùng bé. Hãy coi như bạn quên mất cuốn sách ở nhà, trên đường đi du lịch bằng ôtô chẳng hạn, bạn cùng trẻ kể lại nội dung cuốn sách mà trẻ vẫn đọc. Bạn hãy giả vờ quên hay nhầm lẫn một chi tiết nào đó để trẻ sửa lại. Điều này kích thích trí nhớ và niềm vui đọc sách của con bạn rất nhiều.



Từ 6 đến 12 tuổi

Sách gì? Đó là những cuốn sách đã mở rộng đề tài hơn. Đó là câu chuyện về một cô bé đi học, đến trường thế nào, kết bạn ra sao, cố gắng thế nào để có điểm cao… Đó có thể là cuốn thơ của Trần Đăng Khoa với góc sân khoảng trời đầy mơ mộng hay những mẩu chuyện nhẹ nhàng viết cho trẻ em của Xuân Quỳnh, Phan Thị Thanh Nhàn. Đó cũng có thể là cuốn truyện tranh Đôrêmôn vui nhộn hoặc những quyển truyện cổ tích Việt Nam và thế giới mong mỏng, đáng yêu mà nhà xuất bản Kim Đồng đã in tặng tuổi thiên thần của em. Ngoài hình ảnh, bố mẹ hãy cất công đọc qua để chọn cho các em những cuốn có cách hành văn giản dị, trong sáng, đúng ngữ pháp (tiếc thay hiện nay không phải cuốn sách nào cho trẻ em cũng đạt được tiêu chí trên!) và nội dung lành mạnh, không bạo lực và nhất là không có những lời lẽ không đẹp khiến các em vô tình học phải thói xấu. Với trẻ đã lên lớp 4, 5, 6, bạn bắt đầu cho con làm quen với những cuốn ít hình nhiều chữ nhưng nội dung phong phú và lôi cuốn như Dế mèn phiêu lưu ký (Tô Hoài), Cuộc phiêu lưu của Mít Đặc và Biết Tuốt (N.Nosov), Những tấm lòng cao cả (Edmondo De Amicis), Truyện cổ Andecxen, Truyện cổ Grim…



Kích thích niềm ham mê đọc sách

• Thường xuyên cùng trẻ đi nhà sách, hiệu sách. Mua sách truyện làm phần thưởng cho trẻ khi có dịp.

• Cùng trẻ lập thư viện riêng, có đánh số, có tủ sách đẹp và thứ tự theo ABC…, thậm chí có thể làm thẻ đọc cho cả nhà và các cô bác, anh chị họ, để bé làm thủ thư (một cuốn sổ nhỏ, vài ba tấm bìa con con ghi tên tuổi, ngày giờ mượn sách, tên cuốn sách và tác giả, hãy tập cho trẻ thói quen nhớ tên tác giả cuốn sách)

• Khuyến khích trẻ nói ra suy nghĩ của mình sau khi đọc được một cuốn truyện hay nào đó. Không chỉ hỏi: “Con nghĩ thế nào về…” mà bạn có thể dùng cách đố trẻ: “Đố con biết tại sao…” Bạn có thể đố trẻ nhớ được một số chi tiết đặc biệt khi tác giả tả một đồ vật, con người hoặc sự vật “Đố cả nhà trong cuốn này Tô Hoài tả dế mèn có đôi càng thế nào? Xem ai nói ra trước nhé!”. Một tháng một lần cả nhà cùng nhau ngồi đọc sách chung quanh chén trà, đĩa bánh… Mẹ đọc con nghe, con đọc bố mẹ nghe. Đây chính là lúc cả nhà cùng đọc những cuốn sách dày và ít hình ảnh như đã nêu ở trên, đọc theo từng chương, mỗi lần một chương… Những buổi sinh hoạt gia đình như thế sẽ làm bé phấn khởi và thêm háo hức đến với từng trang sách.

• Khuyến khích trẻ làm thẻ đọc sách ở thư viện của trường hoặc phường xã. Động viên trẻ tham gia các cuộc thi kể chuyện do trường lớp và các câu lạc bộ tổ chức. Lớn lên một chút, trẻ có thể tham gia các buổi giao lưu với các nhà văn, nhà thơ … và biết đâu, con bạn sẽ bắt đầu viết những vần thơ, những truyện ngắn đầu tiên của mình từ rất sớm.



Hẳn là chúng ta không kỳ vọng các con trở thành nhà văn, nhà thơ, chỉ mong tâm hồn cũng như cuộc sống của chúng trở nên phong phú hơn cùng những cuốn sách đáng yêu mà thôi.

mở rộng

Đã bán là rẻ, đã nói là làm. Không thể bán rẻ thì kiên quyết không bán.

mở rộng

Chuyên bán hàng dùng kèm

Hai mặt hàng quyến rũ:
1. Mặt hàng thứ nhất có tên là "Rẻ Nhất Có Thể". Đây là mặt hàng có giá trị khác biệt do tôi làm ra gắn thêm vào bất cứ sản phẩm nào mà tôi bày bán tại Trung Tâm Sách Sài Gòn. Vì sao tôi bán mặt hàng này? Tôi khảo sát chợ Sài Gòn rồi nhận ra rằng hệ thống các nhà sách, siêu thị bán sách, văn phòng phẩm ... và các mặt hàng khác với lãi gộp từ 20% đến 60% giá bán. Nếu bán giống họ thì tôi không thể cạnh tranh nổi vì họ có hệ thống chuỗi siêu thị, nhà sách trải đều các nơi. Tôi chỉ có một Trung tâm Sách Sài Gòn được phát triển từ Nhà sách Quỳnh Mai cũ. Tôi chọn cách bán rẻ hơn rất nhiều so với hệ thống của họ để làm phương thức tồn tại và phát triển. Mặt hàng nào bán được nhiều, có qui mô thương mại sẽ được tôi đặt mua số lượng lớn để bán rẻ. Có những mặt hàng tôi có thể sản xuất hoặc gia công được thì tôi sẽ làm như bì thư, sổ tay, biểu mẫu chứng từ, tranh, giấy ram, hoặc in những quyển sách hết thời hạn bảo hộ tác quyền ... tại nhà in của riêng tôi. Tôi sẽ làm hết sức mình để sao cho chỗ chúng tôi là nơi bán hàng rẻ nhất. Cái gì mà có bán là bán rẻ. Và cái gì còn có thể rẻ hơn nữa là tôi sẽ bán rẻ hơn nữa cho đến khi rẻ nhất. Vì vậy tôi gọi mặt hàng này là "Rẻ Nhất Có Thể".
2. Mặt hàng thứ hai là : "Trung Thực 99%". Nhiều nơi treo bảng bán rẻ, hạ giá như là chiêu để câu khách nhằm bán được hàng nhưng "không rẻ". Tôi đã từng là nạn nhân của việc mua bán không trung thực. Tôi mua một ram giấy A4 ở tiệm chuyên bán giấy gần chỗ chúng tôi. Giá tuy có rẻ hơn siêu thị nhưng khi về đếm lại thì chỉ còn 472 tờ, có ram chỉ còn 460 tờ (đủ phải là 500 tờ). Từ đó, tôi suy nghĩ cách làm trung thực để những ai đến với chúng tôi là hoàn toàn yên tâm: “Đây là chỗ của ông Năm lúa Lương Vĩnh Kim "có răng nói rứa". Tôi vốn được sinh ra từ một miền quê chân chất trung thực. Làm ruộng thì láo với ai? Láo với trời thì bị trời phạt cho "nắng hạn cháy da, bão lụt trốc mái trôi nhà". Láo với xóm giềng thì khi "tối lửa tắt đèn biết cậy vào ai?", “chết ai khiêng quan tài ra đến chỗ chôn!?”. Có nhiều "mặt hàng quê hươngcả tốt lẫn xấu“ mà tôi mang theo trong mình nhưng tôi chỉ bày bán "mặt hàng trung thực" giữa chợ Sài Gòn trong hơn 10 năm qua. Nhờ mặt hàng này mà tôi có được cơm ăn, áo mặc, nhà ở ... và cả tình thương yêu giữa chợ - không đất cắm dùi. Nhưng tôi chỉ dám treo bảng "mua bán trung thực 99%" vì không gì có thể tuyệt đối 100%! Giữ vững sự trung thực đến 99% đã là can đảm lắm rồi! Hãy đến chỗ chúng tôi để mua, để kiểm tra, góp ý và có thể "viết bài ném đá vào tôi" – tôi xin đón nhận để sửa mình và cố gắng xây dựng cho Sài Gòn có một Trung tâm Sách: Mua bán Trung Thực-Rẻ Nhất có thể.
Sài Gòn ngày 29/03/2013
Năm lúa Lương Vĩnh Kim

mở rộng